NVPI onderschrijft hoofdlijnen advies Raad voor Cultuur over AI

NVPI heeft met interesse kennisgenomen van het advies van de Raad voor Cultuur, Kunstzinnig boven kunstmatig. De branchevereniging van filmdistributeurs en muziekproducenten onderschrijft de hoofdlijnen van het advies, waarin wordt benadrukt dat AI ten dienste moet staan van menselijke creativiteit en deze niet mag vervangen. NVPI gaat graag in gesprek met de overheid en andere stakeholders in de sector om samen te werken aan een sterke nationale en Europese AI-infrastructuur waarin innovatie en creativiteit elkaar versterken.

Het advies erkent terecht dat AI-bedrijven niet zonder meer kunnen profiteren van beschermde creatieve prestaties en onderschrijft het belang van waarde die door mensen wordt gecreëerd. De nadruk op toestemming door makers en rechthebbenden, en transparantie en een eerlijke vergoeding door AI-bedrijven sluit aan bij de visie van NVPI. Vrijwillige licenties laten zien dat innovatie en auteursrechtbescherming hand in hand kunnen gaan en ruimte bieden voor nieuwe businessmodellen, met behoud van regie bij makers en producenten.

Snelle implementatie AI Act en handhaving bestaande regels

NVPI pleit voor snelle implementatie en handhaving van de AI Act en bestaande auteursrechtelijke regels. Transparantie over de trainingsdata van AI-modellen is daarbij essentieel. Alleen met duidelijke regels en effectieve handhaving ontstaat het vertrouwen en de rechtszekerheid die nodig zijn voor zowel de creatieve sector als verantwoord opererende AI-ontwikkelaars.

Tegelijkertijd heeft NVPI zorgen bij het voorstel voor een algemene AI-heffing. Een dergelijk systeem is geen alternatief voor toestemming en licenties: er mag niet de indruk ontstaan dat het gebruik van beschermde werken voor AI-training automatisch is gelegitimeerd en dat rechthebbenden goedkeuring hebben gegeven voor het gebruik van hun werk. Ook zet een heffing een rem op de incentive voor AI-bedrijven om rechtstreeks met makers en producenten te onderhandelen over licenties, en op investeren in (ontwikkeling van) nieuwe businessmodellen. 

Auteursrecht ook in AI-tijdperk uitgangspunt

Het auteursrecht moet ook in het AI-tijdperk het uitgangspunt blijven: makers en producenten behouden het exclusieve recht om te bepalen of en onder welke voorwaarden hun werken worden gebruikt. Een goed functionerende markt, gebaseerd op toestemming, transparantie, licenties en een eerlijke vergoeding, vormt daarvoor de meest duurzame basis.

Stimuleringsprogamma waardevol

De raad adviseert in haar rapport om ook te investeren in een stimuleringsprogramma ‘Naar een Europese AI-cultuur’, naar voorbeeld van de Groeifondsprojecten. Dit programma biedt ruimte om samen met overheid en bedrijfsleven te werken aan publieke alternatieven voor bestaande technologie. NVPI ziet dit als een waardevol initiatief en ondersteunt het voorstel om hierbij ook de innovatieve kracht van de creatieve industrie te benutten.